Arquitectos do Pobo

Todos los problemas que uno arrastra a lo largo de los años se derivan del hecho de haber abandonado aquella cabaña que un día montó en el jardín cuando era niño. El mito de la cabaña sigue teniendo hoy una fuerza extraordinaria. No hay escritor, artista famoso, político, hombre de negocios o banquero sacudido por[…]

O licín dos sarracenos

Na década de 1830, en plena primeira guerra carlista, un xeólogo alemán, Guillermo Shulz, percorreu a pé e a dacabalo a Terra de Lemos para facer a primeira descrición científica de Galicia. Na súa exploración achegouse a Cereixa, tomou nota do Monpedroso (outeiro do que falaremos outro día) e definiu as bacías sedimentarias dos ríos[…]

Entrada atuada ao Burato dos Mouros

Voltaron os mouros ao castro

Este val do río de Cereixa sempre estivo xunguido ao mundo. Terra de emigrantes, agora recibe xentiña de fóra. Como eses homes da Europa oriental, criados entre tocóns inmensos e bosques milenarios, verdadeiros mestres do sector forestal, afincados agora entre nós. O ano pasado, na equipa de desbroce de Becerreá que limpou a croa do[…]

O'Barbas e Albino na croa do castro (Fot. de Rui Gomes Coelho).

As pedras tamén falan

O señor Albino medrou na aldea caurelá de Vilar, a rente do esgrevio val do Lor. De pícaro xogaba canda a outros nenos (daquela aínda había, osos… e nenos) sobor das muradellas do afamado castro mineiro romano que aínda se conserva ao sopé da aldea, encol dun esporón de lousa. Albino é o veciño de[…]

A parrocha

A nosa variante dialectal do galego é moi ricaz en matices retranqueiros. Hai verbas e verbas. Unha delas é papuxa, que tanto serve para nomear o sexo feminino coma un paxaro que se cazaba con esparrelas e nutría de carne unhas vizosas empanadas con grande sona nesta terra de Lemavia. Outra palabra desta caste sensual[…]

O misterio dos círculos líticos

Para esculcar no pasado temos que botar mao non só de trebellos tecnolóxicos, senón tamén das tecnoloxías da memoria. O que nos acontece na croa do castro de San Lourenzo é un bo exemplo da necesidade de integrar información oral, documental, histórica e arqueolóxica. Deste xeito podemos ir aclarando misterios como o que hoxe nos[…]

Música de alá do fondo

Dacordo coa tradición, os mouros e as mouras habitan no interior dos castros. Dese mundo subterráneo xorde ás veces música. Pola noite de San Xoán seica se escoitan de alá do fondo melodías de gaita. Os eruditos que fixeron o estudo arqueolóxico das veciñas terras d’O Incio en 1968 recolleron a seguinte lenda referida á[…]

Atlas 2

O Atlas

Lembro ao detalle aquela sala de teitos altos do piso dos meus avós no Passeig San Joan de Barcelona. Eu gostaba de pasar horas alí, nas vacacións do Nadal ou do verao, garabateando papeis coas ceras que viñan de agasallo co leite Río. A yaya non mercaba outro leite que non fose galego. Enriba da[…]

Chegada a Os Carballos da vella portada da casa d'O Ramau

En portada

As comunidades labregas non manexan o Museo como conceito. Acostumadas dende séculos ás crises de subsistencia, á coerción feudal e caciquil, son sabedoras do poder dos obxectos. As cousas xamais se desbotan, nunca se consideran como entes estáticos, fixos, aos que fitar por lecer estético. Tampouco son lixo. As cousas recíclanse, reutilízanse, tunéanse, trocan de[…]